Het is vaak wél mogelijk. Filosofielessen voor avonturiers

In Filosofielessen voor avonturiers bundelt Erling Kagge de wijsheid en levenservaring die hij opdeed tijdens zijn avonturen en expedities. Hij beschrijft tot welke inzichten zijn tochten hem brachten, en koppelt persoonlijke ontwikkeling door avontuur, met filosofie.

De Noorse ontdekkingsreiziger Erling Kagge stak de Vatnajökull over, de grootste gletsjer van IJsland, en was de eerste mens ter wereld die solo de Zuidpool bereikte. Sterker, hij was de eerste persoon die te voet de Noordpool, de Zuidpool en de top van de Mount Everest ­bereikte. Wat leerde hij hiervan? En wat kunnen jij en ik hiervan leren? Erling bespreekt het in het handzame, maar hierom niet minder interessante boekje Filosofielessen voor avonturiers.

Filosofielessen voor avonturiers

Nadat Kagge een paar keer op expeditie was geweest, begon hij zich af te vragen wat het voor zin heeft om steeds tot het uiterste te gaan. En waarom je het hierna nóg een keer zou doen, terwijl de bevriezingen, pijn en honger nog vers in het geheugen liggen. Valt er iets te leren van dit soort ervaringen? En dus begon Kagge te schrijven. Over grote en kleine lessen om het avontuur toe te laten in je leven. Van naar de natuur luisteren, het belang van op tijd opstaan en de kleine dingen waarderen, tot je doelen achterna gaan.

“Nu bijna iedereen bijna altijd bereikbaar is en we een groot deel van de dag worden afgeleid, vergeet ik de natuur soms volledig. Als ik om me heen kijk, krijg ik zelfs het gevoel dat veel mensen de natuur helemaal uit het oog verloren zijn. Hoe meer afstand ik van de natuur neem en hoe beter bereikbaar ik voor anderen ben, hoe rustelozer ik word. En ongelukkiger.” Je moet, kortom, volgens Kagge, meer luisteren naar de natuur en zo nu en dan meer in contact komen met de elementen om je heen. Want hoe vaak zijn we nog buiten? Tijd voor buiten, dus. Misschien niet de Everest, maar een avontuur dichter bij huis is natuurlijk ook prima.

Nu bijna iedereen bijna altijd bereikbaar is en we een groot deel van de dag worden afgeleid, vergeet ik de natuur soms volledig. Als ik om me heen kijk, krijg ik zelfs het gevoel dat veel mensen de natuur helemaal uit het oog verloren zijn. Hoe meer afstand ik van de natuur neem en hoe beter bereikbaar ik voor anderen ben, hoe rustelozer ik word. En ongelukkiger.

Erling kagge

Je moet er wél voor kiezen

Wat voor lessen kun je uit het boek halen? Één is: Als je iets kan bedenken, kan je het waarmaken. Je moet er alleen wel voor kiezen.

Mooi is het hoe Kagge beschrijft. “Toen ik voor het eerst de Atlantische Oceaan was overgezeild, was er iemand die zei: ‘Ik zou er alles voor overhebben om te kunnen ervaren wat jij hebt meegemaakt.’ Ik was twintig en we waren net vanuit Kaapverdië in West-Afrika aangekomen op Barbados. Ik was vanaf de boot naar de kant gezwommen en had voor het eerst in ruim twee weken voet aan wal gezet. Sindsdien heb ik die opmerking vaker gehoord, maar ik geloof er nooit zo veel van; als die mensen er echt alles voor overhadden gehad om hun doel te bereiken, dan hadden ze op z’n minst een poging moeten wagen.”

Ofwel, als je de kans hebt om te doen wat je altijd had willen doen, moet je die kans wel aangrijpen, en moet je ervoor kiezen je eigen droom te volgen. Hierna kan je wel nadenken over hoe je jouw plan kunt uitvoeren. En avontuur overkomt je niet, je moet bewust de keuze maken.

Dit kan ook in het klein

Avontuur kan ook klein zijn. Neem het hoofdstuk Het belang van op tijd opstaan. “De grootste uitdaging van een poolreiziger is om ’s morgens vroeg op het juiste moment op te staan. … De verleiding om bij min 54 graden in je warme slaapzak te blijven liggen, is onnoemelijk groot en tijdens onze tocht naar de Noordpool speelde dat ons dan ook voortdurend parten. Blijven liggen is nu eenmaal gemakkelijker dan uit die slaapzak kruipen terwijl je het gevoel hebt dat je tot aan je kin stijf bevroren bent, als een van Dantes zondaars in de negende cirkel van de hel.” en “Uit je slaapzak kruipen is tijdens een expeditie niet alleen de grootste opgave, maar ook de belangrijkste. Als dat is gelukt, worden de meeste handelingen eenvoudiger.”

Dat kun je lezen in de trant van de eerste stap die altijd het moeilijkste is. Als je eenmaal op weg bent valt het altijd mee. Je moet alleen stárten. Kagge ziet het als een levensles. Als het koud is, is het verleidelijk eerder te stoppen dan gepland. Of helemaal niet te starten en in je slaapzak te blijven. Maar er zijn maar weinig problemen die zichzelf oplossen. Je dag vroeg starten, dan heb je die vervelende eerste stap achter de rug, en ben je klaar voor avontuur. Hoe groot of klein dat ook is.

Je doelen achterna

Wil jij ook van jouw leven een avontuur maken? Of beginnen met een klein avontuur? Dan is Filosofielessen voor avonturiers een aanrader. Kagge deelt zijn barre ervaringen op expeditie en vertelt wat dit ons kan leren ober het bereiken van je persoonlijke doelen. Een boekje dat je aanzet tot denken.

Want hoewel je tussen de letters door wel leest dat alle grote avonturen van Kagge plaatsvonden in zijn twintiger jaren, kun je het groter zien. Kagge is inmiddels getrouwd, heeft drie kinderen en een kantoorbaan. Interessant is dus hoe je avontuur kunt toelaten in je leven als je een vaste baan hebt, misschien ook kinderen en vastgeroeste ideeën dat zo’n grote avonturen niet voor jou zijn weggelegd. Moet ik toch weer teruggrijpen naar Kagge. Want als je er echt iets voor over hebt om je doel te bereiken, dan moet je op z’n minst een poging wagen.

Meer lezen?

Filosofielessen voor avonturiers | Erling Kagge | Vertaald door Hanneke Wijte ISBN: 978 90 470 1417 1 | Uitgeverij Business Contact Amsterdam/Antwerpen | Hardcover € 17,50 | Ebook € 9,99

Erling Kagge schreef eerder boeken over reizen, filosofie en kunst. Bijvoorbeeld Het plezier van wandelen en Stilte in tijden van lawaai.