Born to be alive. Gids voor de Marathon des Sables

250 kilometer hardlopen door de woestijn lijkt onmogelijk ver. Knip het totaal op in dagafstanden, en die weer in korte stukken tot het volgende checkpoint, en ineens lijkt het haalbaar. Met dit soort tips komt de Marathon des Sables tot leven in Born to be alive. De auteurs, Manon Bouwer-Loeffen en Edwin Zasada, liepen allebei de race in Marokko. Ze delen hun kennis en ervaring in dit boek, met persoonlijke anekdotes en concrete tips over een vraag die ver buiten de Sahara reikt: hoe bereid je je mentaal voor op een extreme uitdaging?

Wat is de Marathon des Sables

De Marathon des Sables werd in 1986 voor het eerst gehouden. Twee jaar eerder had de Fransman Patrick Bauer in zijn eentje 350 kilometer door de Sahara afgelegd, met alle benodigdheden in een rugzak van 35 kilo. Die ervaring was voor hem aanleiding om er een officieel evenement van te maken: de Marathon des Sables, ofwel de marathon van het zand. Aan de eerste editie deden 23 lopers mee, tegenwoordig staan er jaarlijks ruim 1000 personen aan de start.

Het concept van de Marathon des Sables is hetzelfde gebleven. Het is een meerdaagse race van ongeveer 250 kilometer door de Sahara in Marokko. De lengte van de etappes verschilt per editie, maar er zit altijd één lange etappe in, waardoor veel deelnemers de nacht door moeten lopen. De organisatie zorgt voor water en voor berbertenten om in te slapen. Al het andere dragen de lopers zelf op hun rug: eten, kleding, slaapspullen. Minimaal 10 kilo, voor de meesten. Wie onderweg wordt ingehaald door de kamelen, die de bezemwagen vormen, ligt uit de race. Dat komt neer op een minimumsnelheid van 3 kilometer per uur, wat in de woestijn behoorlijk aanpoten is.

Deelnemers reizen zelf via Marrakech naar Ouarzazate, de stad die bekendstaat als de poort tot de woestijn, waar ze kunnen wennen aan de hitte. Vanuit daaruit brengt de organisatie hen naar het eerste tentenkamp, het bivouac waar daags later de race start. Na een week ploeterend door zand, onder een brandende zon, brengt de organisatie de lopers weer terug naar Ouarzazate.

Waarom wil iemand dit lopen?

Het mooiste aan dit boek vind ik dat het inzicht geeft in de drijfveren van de lopers. Een 10 kilometer wedstrijd of een marathon begrijp ik, die loop ik zelf ook. Door de Saraha reizen heb ik zelf ook gedaan, en dat was prachtig! Maar een week lang met blaren onder je voeten lopen, in je eentje navigerend door slopende duinen, terwijl je alles wat je nodig hebt zelf draagt? Tijdens het lezen begon ik de aantrekkingskracht langzaam te voelen. Het klinkt zo magisch, dat ik het bijna (inderdaad, bijna) zelf wil doen. Al houd ik van een uitdaging, ik weet inmiddels ook dat ze vaak zwaarder zijn dan gedacht en niet altijd goed aflopen. Maar toch: hardlopen door de woestijn, geweldig!

Praktische tips voor de voorbereiding

Het boek van Manon Bouwer-Loeffen en Edwin Zasada bevat vooral veel bruikbare informatie over de fysieke en mentale voorbereiding, spullen je die je meeneemt en voeding. Het gaat over manieren om je motivatie te verhogen en weerstand te verlagen, want mentale kracht heb je bij deze race volop nodig. Zo leer je in kleine stukken te denken: naar het volgende checkpoint lopen klinkt een stuk makkelijker dan naar de finish. Dat werkt ook bij trainen: je trailschoenen aantrekken is minder drempelverhogend dan een duurloop beginnen, en kleine tussendoelen lijken haalbaarder.

Verder lees je over rennen met gewicht, omgaan met de hitte en bewust discomfort opzoeken. Ook de voeding komt aan bod: gevriesdroogde maaltijden na de finish, en gels, repen en snacks tijdens de race. En dan is er de uitrusting. Je hebt een paklijst vol verplichte spullen (van een nooddeken tot zakmes en bouillonblokjes), maar welke hoofdlamp kies je, hoe warm moet je slaapzak zijn, en welke rugzak biedt genoeg ruimte zonder dat je je kapot sjouwt?

Allemaal nuttige informatie, en gecombineerd met de fijne persoonlijke verhalen heb ik eigenlijk maar één kanttekening: het is een dun boekje. Met 84 pagina’s, plus een appendix met voedingsschema’s is het snel uit. Ik had gerust het veelvoudige willen lezen. Trainingsschema’s, een complete paklijst, meer van wat de auteurs onderweg zelf meemaakten, de ontmoetingen onderweg. Ik zat tijdens het lezen met mijn hoofd volop in de race, dus ik had nog veel meer willen weten.

Voor wie is het boek?

Voor fanatieke lopers die de Marathon des Sables op hun bucketlist hebben staan en zich serieus willen voorbereiden, is dit een goede aanvulling. Maar ook beginnende (ultra)lopers kunnen er dingen uit halen. De lessen over doelen stellen, doorzetten en kleine stappen zijn nuttig voor iedereen die iets najaagt, ook buiten de loopschoenen.

Meer over de Marathon des Sables: kijk- en leestips

Wie na het lezen van dit boek nog meer wil weten, heeft genoeg te kiezen. Op Netflix staat de serie Human Playground, waarvan de eerste aflevering ‘Breaking the pain barrier’, gaat over de Marathon des Sables. Op YouTube is een aflevering van Tomtesterom te vinden waarin Tom Waes zich voorbereidt op de race en hem uiteindelijk ook loopt. Het is interessant om te zien hoe iemand de uitdaging aangaat en omgaat met tegenslagen en afzien: precies waar Born to be alive over gaat. Manon Bouwer-Loeffen schreef bovendien een blog waarin ze haar ervaringen tijdens de race uitgebreid beschrijft. En ik lees hierin dat er tijdens de race iedere dag een warming up is op het nummer Born to be alive. Weet je meteen waar de titel van het boek vandaan komt. Draait het nummer Highway to hell, dan start de etappe.

Conclusie

‘The toughest footrace on earth’ noemt de Marathon des Sables zichzelf. Voor velen is het de ultieme fysieke uitdaging. Het lijkt me een ervaring die je altijd bijblijft. Dit boek leert je hoe je de start met vertrouwen en routine tegemoet gaat, en maakt je tegelijk enthousiast over een meedogenloze ultra in de woestijn. Dus lezen op eigen risico: wie weet sta jij over een paar jaar ook aan de start.

Over de auteurs

Manon Bouwer-Loeffen is vitaloog en eigenaar van Stoer Hart. Ze helpt duursporters en ambitieuze mensen naar een vitaal leven met blijvende resultaten. Als ervaren ultraloper liep ze onder andere de Marathon des Sables en een Backyard Ultra. Edwin Zasada is human performance specialist, ex-militair en auteur van verschillende boeken over wilskracht en leiderschap.