Langs singels en parken: Groene Wissel wandeling Utrecht

Vandaag ben ik toerist in eigen stad. Over smalle paden en langs bevroren meertjes loop ik de Groene Wissel wandeling Utrecht! Langs de Utrechtse singels, door de oude stad, het statige Wilhelminapark en het natuurpark Bloeyendael. Op de terugweg loop ik door de populaire wijk Wittevrouwen, over de Weerdsingel, de Oude Gracht en langs de Domtoren. Voor wie niet in Utrecht woont: de route start en eindigt bij het NS-station. Wel zo fijn!

Een vliegende schotel en dichtgevroren singels

Al heb ik inmiddels heel wat jaren in Utrecht gewoond, het beginpunt van de route vinden blijkt nog een uitdaging. De route start dichtbij de stationshal, maar met een routebeschrijving met aanwijzingen als “loop langs de hoge slanke zilvergrijze kantoortoren” blijft het even zoeken. Het kwartje valt als ik lees dat ik langs het gebouw met een vliegende schotel tegen de gevel moet lopen.

Het gebouw staat bekend als de Inktpot en is ontworpen door George van Heukelom in opdracht van de belangenmaatschap Nederlandsche Spoorwegen, de NS. De Inktpot wordt tegenwoordig gebruikt als hoofdkantoor van ProRail.

Vanaf hier wordt de route mooier. Ik laat het lelijke Hoog Catharijne definitief achter me en loop door het park langs de singels, die grotendeels dichtgevroren zijn. Links zie ik het Centraal Museum liggen. Heb je de tijd, maak hier dan zeker een korte tussenstop om het museum te bezoeken.

Museum Sonnenborgh

Hetzelfde geldt voor Museum Sonnenborgh waar ik nu voorbij loop, langs het water en langs de hoge muren van het verdedigingswerk. Op een kleine heuvel staat het voormalige gebouw van de KNMI. In dit 16e eeuwse bastion werd een weerkundig instituut en een sterrenwacht gebouwd. Ook nu nog staan in de koepels drie grote telescopen om het heelal te bekijken. Het bastion zelf werd in 1551 gebouwd naar Italiaans voorbeeld. Het is het best bewaard gebleven bastion van Utrecht!

Bruntenhof en Bevrijdingsboom

De wandeling leert me veel nieuws over Utrecht. Zo ontdek ik dat op het Bruntenhof in het Museumkwartier zich vijftien woningen bevinden die gesticht zijn door F. Brunt in 1621. De woningen zijn gebouwd voor arme weduwen die daar gratis konden eten en wonen.

Lopend richting park Lepelenburg zie ik de Bevrijdingsboom ter herinnering aan de bevrijding in 1945. Hier in de buurt is ook het pesthuis, het Leeuwenbergh Gasthuis, uit de 16^e eeuw. Het verhaal gaat dat mensen met de pest  hier in afzondering van stadsbewoners moesten verblijven, al is de kans klein dat het huis echt als zodanig is gebruikt.

Nog steeds aan de singel kom ik uit bij Lievendaal, de enige villa die de binnenstad van Utrecht rijk is. De villa werd gebouwd in 1862, op een heuvel in het Zocherpark dat werd aangelegd na de afbraak van de stadsmuren en bolwerken. De villa zou met opzet op een heuvel gebouwd zijn, om het zicht op de armoede van de Bruntskameren te ontnemen. Onder de heuvel moet nog een stuk van de oude stadsmuur liggen.

Spoorwegmuseum en het oudste fietspad van Nederland

Na de brug zie ik de entree van het Spoorwegmuseum. Ook een aanrader, maar vandaag loop ik verder, richting de Maliebaan. In de zeventiende eeuw kregen studenten toestemming hier het maliespel te spelen, in een poging de blijkbaar toen wat ingeslapen stad te verlevendigen.

Via de Maliebaan loop ik verder naar het oudste fietspad van Nederland. Op deze plaats werd in 1885 het eerste fietspad van Nederland opgericht. Fietsen was toen nog een nieuwe, maar populaire tijdsbesteding.

Wilhelminapark Utrecht

Ik verlaat de Maliebaan en via de Nachtegaalstraat steek ik door naar het Wilhelminapark. Langs statige villa’s en voorname herenhuizen, en voorbij het standbeeld van Koningin Wilhelmina. Het park zou bijna in een Engels landschap kunnen passen en zeker nu de vijver helemaal is dichtgevroren en de kinderen schaatsen, doet het romantisch aan. Als student fietste ik hier vaak op en neer tussen De Uithof en de binnenstad en kwam ik vaak langs het leuke theehuis met zijn rieten dak, dat in 1925 is gebouwd.

Via ’t Loolaantje verlaat ik het park richting de Uithof. Je zou hier een korte omweg kunnen maken om het Rietveld Schröderhuis te bezoeken, het mooie UNESCO Werelderfgoed in Utrecht.

Natuurpark Bloeyendael

In plaats hiervan steek ik de Pythagoraslaan over en loop over een smal voetpad het Natuurpark Bloeyendael in. Aan de oostkant van de stad ligt dit park aan het riviertje de Biltse Grift, maar óók dichtbij kantorenpark Rijnsweerd-Noord en het Provinciehuis.

Bloeyendael is dus druk. Je hoort constant auto’s langsrazen. Toch geniet je hier van de mooie waterpartijen, loopt over wandelpaden en talloze bruggetjes (en vandaag een stukje over het ijs). Bij toeval – ik lees de route niet goed en loop een verkeerd pad op – kom ik voorbij een heemtuin en bij een plek waar broedhopen voor ringslangen liggen.

Op naar Wittevrouwen

Hierna ben ik de route definitief kwijt. De tekst die ik op internet vond maakt niet duidelijk welke paden ik in moet lopen. Ik besluit een stuk af te snijden en loop via Fort de Bilt en vervolgens via het Oorsprongpark en de Biltstraat direct naar Wittevrouwen, de mooie Utrechtse wijk. Ik ontdek een paar nieuwe straatjes. De Veeartsenijstraat met zijn mooie klinkerweg, het wandelwegje Hoefsmederijstraat.

Via de Wittevrouwensingel en de Weerdsingel kom ik weer uit bij de Utrechtse grachten. Over een witte smeedijzeren brug loop ik verder richting de Oude Gracht.

Pandhof en Paushuize

Hier wijk ik weer van de route af. Ik bezoek het mooie Pandhof tussen de Dom en het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht. Geestelijken wandelden en mediteerden hier ooit in deze kloostertuin, en er was een kleine begraafplaats.

Toen het Pandhof in de 16e eeuw zijn functie verloor, dronken omwonenden hier een biertje en hielden er kippen. Later was het binnenplaatsje een kruitmagazijn. Nu vind je er een stukje groen en rust midden in Utrecht. Midden in de kloostertuin staat een klein bronzen beeldje van een schrijvende kanunnik. In een hoek zie je hoe een touw van steen het venster stevigheid geeft. Een grapje van de steenhouwer.

Uiteindelijk loop ik door naar de Paushuize aan het Pausdam. Het huis werd vanaf 1517 gebouwd in opdracht van Adriaan, die in 1522 onverwacht tot paus werd gekozen. Adrianus VI was de enige Nederlandse paus, maar stierf al na een jaar in Rome. Hij heeft zijn huis in Utrecht dus nooit bewoond. Eeuwen later kocht Lodewijk Napoleon het pand en verbleef er een aantal weken.

Groene Wissel wandeling Utrecht, wat vond ik ervan?

De Groene Wissel wandeling Utrecht is zeker een mooie route. Je ontdekt groene plaatsen net buiten Utrecht, maar ook midden in de stad. Door Wittevrouwen had ik de route wellicht anders genomen en ook in centrum Utrecht zijn er mooiere straatjes te vinden. Maar het was zeker mooi om eens de tijd te nemen Utrecht goed te ontdekken. Ondanks dat de routeomschrijving soms te wensen overliet (“aan de overkant een beetje rechtdoor”) was de route meestal goed te vinden. Wel zou ik zeker zo nu en dan van de route afwijken. Want dan kom je pas echt de mooiste straatjes en hofjes van Utrecht tegen.

Ps: Ik liep Groene Wissel nummer 9. Er bestaat nog een mooiere variant van de route, Groene Wissel 483, waarbij je nog meer door het groen loopt én een extra lus maakt dwars door de oude binnenstad. Hierbij zie je dus nog meer straatjes en hofjes. Lees ook over de mooiste wandelroutes in Utrecht.