Schoonheid en kogelgaten: Oude Brug en historische stad van Mostar in Bosnië en Herzegovina

Naast hoofdstad Sarajevo is ook Mostar een bijzondere stad om te bezoeken in Bosnië en Herzegovina. Deze kleine stad is wereldberoemd vanwege haar grootse brug over de rivier Neretva, de Stari Most. Mostar heeft een Ottomaanse oorsprong en heeft een klein maar bijzonder historisch centrum.

Mostar

De stad Mostar ligt in het zuiden van Bosnië en Herzegovina, op 80 kilometer afstand van Sarajevo en 40 km van de grens met Kroatië. De stad werd gesticht in de 13e eeuw, in een diepe vallei van de rivier Neretva. De historische binnenstad van Mostar ontstond met name in de 15e en 16e eeuw toen Mostar een Ottomaanse grensstad was.

In de Bosnische Oorlog werden in Mostar zware gevechten gevoerd en werd een groot deel van de oude stad van Mostar verwoest. De stad heeft een roerige geschiedenis en de wonden van de oorlog zijn nog overal zichtbaar, maar de historische stad en vooral de Stari Most zorgen ervoor dat steeds meer mensen Mostar ontdekken.

Stari Most

Deze oude brug Stari Most is de blikvanger van de historische stad. In de 16de eeuw werd de houten brug over de Neretva rivier vervangen door een boogbrug van steen. Waarschijnlijk was het de grootste boogconstructie die tot dan toe gebouwd was; het middelpunt van de brug ligt maar liefst 19 meter boven het water. Na verloop van tijd werd de brug Stari Most genoemd, de Oude Brug van Mostar.

In 1993 werd ook de Stari Most verwoest. Na de oorlog werd de brug herbouwd, zo veel mogelijk met de originele stenen die uit de rivier gehaald werden. In de Neretva rivier liggen nog altijd een paar brokstukken van de Oude Brug van Mostar, als herinnering aan de Stari Most van voor de oorlog. De Mostari (de torens aan beide zijden van de Stari Most) deden ooit dienst als gevangenis, munitiedepot en uitkijktoren.

De Oude Brug en historische stad van Mostar kregen in 2005 de werelderfgoed status en staan sindsdien op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Turks woonhuis

Mostar staat bekend om zijn Turkse huizen uit de tijd van het Ottomaanse Rijk. Je vindt er verschillende in het centrum die zijn opengesteld als museum.  Deze huizen zijn een mooi voorbeeld van Osmaanse architectuur en geven een inkijkje in het leven in Osmaans Bosnië tijdens de achttiende eeuw. We bezoeken een van de huizen en via de binnenplaats met hoge muren die beschermen tegen wind en zon, komen we uit bij het huis. De kamers zijn behangen met een bonte mix van over elkaar gedrapeerde gebloemde tapijten en staan vol oosterse huisraad. De keuken heeft de grootte van klein huis. De laatste kamer die we bezoeken hangt als een groot overdekt balkon boven de Neretva rivier.

Koski Mehmed Pasha Moskee

Mostar heeft een aantal prachtige moskeeën, de minaretten ervan steken boven de daken uit. De mooiste en rijkst gedecoreerde is misschien wel de Koski Mehmed Pasha Moskee, met tapijten op de grond en motieven op de muren en koepel. Vanaf de binnentuin en zeker wanneer je de minaret beklimt, heb je een mooi uitzicht op de oude brug.

De twee kanten van Mostar

Het centrum van Mostar is gepolijst, zoals de kinderkopjes in de straten gepolijst zijn door de vele bezoekers. Het oude centrum van bestaat eigenlijk uit maar één hoofdstraat, met aan weerszijden souvenirwinkeltjes. Het is de oude bazaar Kujundžiluk, die werd vernoemd naar de goudsmeden die in deze straat werkten. Nu worden op de markt vooral souvenirs voor toeristen verkocht, koffiesets, kleurrijke sjawls en houtsnijwerk.

Vandaag is Mostar uitgestorven. Een paar katten liggen loom in de zon en een klein meisje bedelt en wil ons de toekomst voorspellen. In het seizoen is dat wel anders, wanneer iedereen een selfie op de brug wil maken en waaghalzen van de brug de Neretva in springen.

Een paar straten verderop maakt het centrum plaats voor buitenwijken. Kogelgaten in de muren herinneren aan de heftige gevechten, daken en buitenmuren die zijn weggeslagen zijn littekens van de oorlog. Er zijn weinig plekken in Bosnië en Herzegovina die zo zwaar onder de burgeroorlog geleden hebben als Mostar. Ruim 20 jaar nadat de oorlog is afgelopen zijn er nog steeds gebouwen die eruit zien alsof er gisteren nog gevechten waren.

Toch is Mostar één van de bekendste plaatsen in Bosnië en Herzegovina. Dat is vooral te danken aan de Oude Brug en historische stad van Mostar. De meeste bezienswaardigheden van Mostar bevinden zich in de directe omgeving van de oude brug. De bazaar, een aantal prachtige moskeeën, de hamam en verschillende Turkse huizen. Dankzij de compactheid van de stad is Mostar in een dag te bekijken.

Ik bezocht Bosnië en Herzegovina op uitnodiging van UNDP Regional Office Herzegovina ter promotie van de Via Dinarica. Ik maakte deze trip met Green Visions en verbleef bij Hotel Almira.